ﭘﻼرﻳﺳﻜوپ (Polariscope)

پلاریسکوپ ممکن است یکی از دست کم گرفته شده ترین ابزارها در گوهرشناسی باشد. بیشتر گوهرشناسان از آن برای تعیین سریع شکست یگانه یا دوگانه سنگ یا در بهترین حالت برای تعیین ویژگی نوری سنگ های قیمتی استفاده می کنند. با برخی اضافات کوچک، می توان هم ویژگی نوری و هم علامت نوری یک سنگ قیمتی را تعیین کرد. همچنین این ابزار ترجیحی - در کنار میکروسکوپ - برای جداسازی آمتیست مصنوعی از همتایان طبیعی آن است (اگرچه با استفاده از مواد مصنوعی اخیر ممکن است دشوار باشد).
علاوه بر این، پلاریسکوپ ممکن است برای تشخیص آخال های جامد از آخال های منفی و همچنین برای تشخیص دوقلوهای پلی سنتتیک بسیار مفید باشد.

پلاریسکوپ از نور پلاریزه برای شناسایی جواهر استفاده می کند. از دو فیلتر پلاریزه تشکیل شده است، یکی در بالا و دیگری در پایین دستگاه همانطور که در تصویر بالا مشاهده می شود. هم پلاریزه کننده و هم آنالایزر صفحات خاص خود را دارند. هنگامی که صفحه ارتعاشی پلاریزر در زوایای قائم با جهت ارتعاش آنالایزر باشد، میدان بین آنها تاریک باقی می ماند. این موقعیت به «موقعیت ضربدری» معروف است. در این موقعیت، جواهرات را می توان برای تعیین اینکه آیا آنها عبارتند از:
شکست دوگانه
شکست یگانه
شکست دوگانه دروغین

فیلترهای پلاریزه این ابزار از ورقه های پلاستیکی پلاریزه (پلی وینیل الکل حاوی مولکول های دی کرویک - پلیمرهای کشیده) ساخته شده است. مدل‌های قدیمی‌تر با کریستال‌های میکروسکوپی سولفات یدوکینین (هراپاتیت) یا صفحات تورمالین ایجاد شدند.

کار با پلاریسکوپ و مشاهدات احتمالی

در حالی که پلاریزه کننده و آنالایزر در حالت ضربدری قرار دارند، منبع نور را روشن کنید و سنگ قیمتی را روی پلت فرم دوار درست بالای پلاریزه قرار دهید (این پلت فرم ممکن است همیشه وجود نداشته باشد، در این صورت از پنس خود استفاده می کنید).
مشاهده سنگ قیمتی از طریق آنالایزر در حالی که سنگ را به آرامی می چرخانید، 4 حالت مختلف را در اختیار شما قرار می دهد.

1. سنگ در طول چرخش 360 درجه تیره به نظر می رسد. (SR)

سنگ ایزوتروپیک (شکست یگانه) است.

2. در طول چرخش 360 درجه، سنگ 4 بار چشمک می زند، روشن و تاریک. (DR)

سنگ ناهمسانگرد (شکست دوگانه) است.

3. سنگ همیشه روشن به نظر می رسد. (AGG)

این سنگ یک ترکیب میکروکریستالی یا کریپتوکریستالی است (مثلاً کلسدونی).

4. سنگ انکسار مضاعف غیرعادی (ADR) را نشان خواهد داد.

ایزوتروپیک (تک انکساری) است.

3 رفتار اول نباید برای کاربر بی تجربه مشکلی ایجاد کند، اما چهارمی (ADR) می تواند به اشتباه تعبیر شود و باعث شود که فکر کند سنگ دارای انکسار مضاعف است.

یک راه حل ممکن برای غلبه بر سردرگمی زمانی که فرد مشکوک به ADR است این است که سنگ را در روشن ترین موقعیت خود قرار داده و سپس آنالایزر را به سرعت 90 درجه بچرخانید. اگر سنگ به میزان قابل توجهی روشن تر شود، به این معنی است که سنگ قیمتی شکست یگانه دارد  و ADR را نشان می دهد. اگر کم و بیش ثابت بماند، سنگ دارای شکست دوگانه است.

تشخیص سنگ‌های قرمزی که خارج از محدوده انکسارسنج (OTL) هستند، ممکن است به دلیل ADR با پلاریسکوپ دشوار باشد. برخی از سنگ های این دسته عبارتند از یاقوت سرخ، اسپینل قرمز و گارنت قرمز.

نکته

لازم به ذکر است که گوهر مورد بررسی باید شفاف تا نیمه شفاف باشد تا نور از آن عبور کند. اگر یک تکه کاشی کف را زیر پلاریسکوپ قرار دهید تاریک باقی می ماند، اما این بدان معنا نیست که کاشی منفرد انکساری است. این فقط به این معنی است که نور نمی تواند از آن عبور کند.
یک سنگ قیمتی ناهمسانگرد می تواند یک یا دو جهت داشته باشد که در تمام طول چرخش جانبی تیره بماند. این جهت ها محورهای نوری سنگ قیمتی هستند. سنگ های تک محوری دارای یک محور نوری و سنگ های قیمتی دو محوره دارای دو محور هستند. هیچ شکست مضاعفی در جهت محورهای نوری رخ نمی دهد.
از آنجایی که ممکن است بیش از یک جهت وجود داشته باشد که در آن برخی از سنگ های قیمتی تاریک باقی بمانند، به عنوان تاییدیه لازم است وقتی سنگ تاریک می ماند، از زاویه دیگری مشاهده کنید.

منبع : ترجمه از سایت gemologyproject.com توسط نگین یاب